خلاصهای که باید بدونی:
ایران خودرو در سال ۱۴۰۴ تقریباً هر ماه قیمتش رو بالا برد. خرداد، تیر، مرداد، مهر، آذر، دی، بهمن. یعنی هفت بار در یک سال.
اگه اول سال میخواستی یه ماشین بخری و تا آخر سال صبر کردی، همون ماشین با همون کیفیت، چند ده میلیون گرونتر شده بود. دولت اجازه داد مبنای محاسبه عوارض گمرکی قطعات از دلار ۲۸ هزار تومانی بره روی دلار ۷۰ هزار تومانی؛ یعنی تقریباً دو و نیم برابر. این تصمیم مستقیم روی قیمت نهایی ماشینی که تو میخری تأثیر گذاشت؛ و وقتی برای پیشفروش ثبتنام میکنی، این افزایشها شامل حال تو هم میشه. یعنی قراردادت با قیمت قدیم بود، ولی موقع تحویل باید مابهالتفاوت بپردازی.
افزایش قیمت ایران خودرو
بهروزرسانی خرداد ۱۴۰۵: این روند متوقف نشده. بازار خودرو در خرداد ۱۴۰۵ بار دیگر تحت تأثیر سیگنالهای تغییر فرمول قیمتگذاری و احتمال افزایش نرخ کارخانهای قرار گرفته و روند افزایشی در پیش گرفته و همین امروز یعنی ۲۷ خرداد هم خبر جدید از افزایش قیمت به گوش رسید. تارا اتوماتیک در سه هفته گذشته تقریبا ۱۲۴ میلیون تومان گرانتر شده.
یک سوال داریم. نه شعار، نه اتهام. فقط یک سوال که هر خریدار خودرو حق دارد بپرسد:
وقتی قیمت بالا میرود، کیفیت کجاست؟
آنچه میدانیم: آبان ۱۴۰۳، شورای رقابت دستورالعمل تنظیم بازار خودرو را ابلاغ کرد و ایرانخودرو لیست قیمت جدیدش را منتشر کرد. در سال ۱۴۰۴ افزایشهای متعدد اتفاق افتاد؛ از خرداد تا بهمن. در بهمن ۱۴۰۴ قیمت محصولات ایران خودرو با افزایشی تا ۶۰ درصد اعلام شد.
منبع: [Pedal]
یعنی تقریباً هر ماه یک «اصلاح». دبیر انجمن خودروسازان در نامهای به وزیر صمت هشدار داد که با تغییر مبنای محاسبه حقوق ورودی گمرک، این فشار مستقیم به قیمت نهایی خودرو منتقل میشود. خب، فرض کنیم همه این دلایل واقعیاند. باز هم یک سوال میماند.
سوالی که جواب ندارد
در بازار عادی، وقتی قیمت یک محصول بالا میرود، خریدار میتواند برود سراغ رقیب. اما در بازار خودرو ایران این گزینه عملاً وجود ندارد. بازار نیمهانحصاری است و دو غول بزرگ، بخش اعظم تولید را در دست دارند. در چنین شرایطی، انتظار یک چیز معقول است: شفافیت.
نه اطلاعیههای کلی، بلکه یک گزارش قابل فهم که بگوید:
- چقدر از این افزایش به نرخ ارز برمیگردد؟
- چقدر به قطعات وارداتی؟
- چقدر ناشی از تصمیمهای داخلی شرکت است؟
این اطلاعات برای یک شرکت سهامی عام، محرمانه نیست.
ماجرای پیشفروش محصولات ایران خودرو
مردم برای پیشفروش صف میکشند، نه به خاطر اشتیاق، بلکه از ترس. از ترس اینکه فردا گرانتر شود. این رفتار نشانه اعتماد نیست؛ نشانه نبود گزینه دیگر است.
هدف سایه قلعه
هدفی که پشت این پلتفرم بوده این بوده که، مشتری که توی یه کسب و کار محلی تجربه بدی داشته، یا میخواد از یه محیط یا نوع برخورد پرسنل یک کسب و کار تعریف یا نقد کنه، راحت به صورت ناشناس اینجا حرفشو بزنه. حالا همین منطق برای بزرگترها هم صدق میکنه. بزرگ نه از لحاظ قدرت و جایگاه بلکه از لحاظ مقیاس بازار هدف که اون کسب و کار، یک شهر و یک محله یا یک کشور و پوشش میده. حالا وقتی کسب و کاری که یک سوال و در ذهن هزاران نفر یا حتی میلیون ها نفر ایجاد میکنه، انتظار این پلتفرم یا هر فردی اینه که جواب روشنی بهش داده نشده و مسلما باید جوابی قانع کننده به صورت رسمی ارائه بشه.
منابع این مقاله
تمام اطلاعات از منابع عمومی و رسمی تهیه شده: اطلاعیههای رسمی شورای رقابت، نامه انجمن خودروسازان به وزارت صمت، و گزارشهای منتشرشده در سایتهای باما، عصر ایران و تجارتنیوز. هر عددی که میبینید قابل جستجو و تأیید است.
این مقاله بازتاب دیدگاه تحریریه است و بر اساس اطلاعات عمومی تهیه و منتشر شده